Alan Greenspan is overleden. Daarmee verdwijnt een van de laatste centrale bankiers uit een tijd waarin centrale banken onduidelijkheid als beleidsinstrument gebruikten. Althans, zo lijkt het.

Greenspan stond van 1987 tot 2006 aan het hoofd van de Federal Reserve. Hij loodste de Amerikaanse economie succesvol door de beurscrash van 1987, de Aziëcrisis, de LTCM-crisis, de dotcom-bubbel en 9/11. Hij bespeelde de financiële markten als een dirigent en dat leverde hem de bijnaam The Maestro op. Zijn reputatie kreeg weliswaar een flinke deuk door de financiële crisis van 2008, waarvoor hij deels verantwoordelijk wordt gehouden, maar per saldo geldt hij nog steeds als een van de meest toonaangevende Fed-voorzitters ooit.

Zijn communicatiestijl was legendarisch. Greenspan deed niet aan forward guidance zoals we die nu kennen en er was al helemaal geen dot plot van het verwachte rentepad. Op de financiële markten werden zijn woorden dus gewikt en gewogen. Een bekende uitspraak van hem: “If I seem unduly clear to you, you must have misunderstood what I said.” Deze communicatiestijl werd bekend als Greenspeak of Fedspeak.

Onder Greenspan begon de Fed al voorzichtig transparanter te worden, maar onder zijn opvolger Ben Bernanke werd die beweging fors versneld. Beleggers kregen niet alleen het rentebesluit, maar ook de verwachte route ernaartoe. Dat maakte het monetaire beleid beter uitlegbaar en verankerde verwachtingen, waardoor de volatiliteit op de rentemarkten werd verlaagd. Janet Yellen en Jerome Powell zetten dit beleid van transparantie door.

Maar er kleeft een keerzijde aan transparantie. Ze kan schijnzekerheid creëren en de flexibiliteit van de centrale bank beperken. In een wereld met geopolitieke schokken, hardnekkige inflatie, oplopende overheidsschulden en stormachtige technologische ontwikkelingen is dat riskant. In zo’n onzekere wereld kan ambiguïteit soms beter passen dan schijnbare transparantie.

De nieuwe Fed-voorzitter Kevin Warsh lijkt dat te beseffen. Warsh voelt er weinig voor dat de centrale bank de financiële markten voortdurend bij de hand neemt. Minder routekaart, minder voorgekookte communicatie en meer ruimte voor interpretatie. In zekere zin pleit hij voor een terugkeer naar de ambiguïteit van Greenspan. De onderliggende gedachte: een centrale bank moet niet de illusie wekken dat zij over een glazen bol beschikt.

Warsh heeft ook aangegeven dat prijsstabiliteit zijn belangrijkste doelstelling is. In de huidige politieke context klinkt deze nadruk hawkish. Daarmee ligt hij potentieel op ramkoers met president Trump. Greenspan wist in zijn tijd politieke druk goed te weerstaan. Zo hield hij begin jaren negentig afstand tot president George H.W. Bush, die vond dat de Fed de rente te traag verlaagde. Daarmee leverde Greenspan een belangrijke bijdrage aan de verankering van de onafhankelijkheid en geloofwaardigheid van de Fed. Greenspan had zich toen echter al bewezen als Fed-voorzitter. Warsh staat nog aan het begin van zijn termijn.

Daarom is minder communicatie alleen verstandig als dit de onafhankelijkheid en geloofwaardigheid van de Fed beschermt. De grotere onduidelijkheid mag geen rookgordijn worden waarachter politieke beïnvloeding verdwijnt. Als Warsh daarin slaagt en de Amerikaanse economie door deze periode van onzekerheid, technologische disruptie en inflatie loodst, spreken we over tien jaar wellicht over een nieuwe Maestro.