Verder volgens...
200

Energiezekerheid begint bij infrastructuur
De recente escalatie in het Midden‑Oosten maakt opnieuw duidelijk hoe kwetsbaar en afhankelijk Europa is. Dit keer niet alleen op het gebied van defensie, maar ook op dat van energie. Olie‑ en gasprijzen reageerden onmiddellijk op de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran. De olieprijs steeg met meer dan vijftig procent, terwijl de gasprijs in korte tijd verdubbelde. Europese consumenten voelen dat direct: aan de pomp en op de energierekening. De roep om accijnsverlagingen is voorspelbaar, maar kortzichtig. Ze verzacht de pijn tijdelijk, zonder het onderliggende probleem aan te pakken. Europa zal moeten blijven investeren in een minder afhankelijke energiemix. Institutionele beleggers kunnen zich ook hierbij niet aan de zijlijn opstellen, waar ik al eerder op deze plek voor pleitte. Op papier lijkt de Europese energietransitie goed onderweg. Hernieuwbare energie neemt een steeds groter deel van de energiemix in. Wind- en zonne-energie groeien gestaag. Maar wie verder kijkt naar de mix ziet het ongemakkelijke beeld: olie en gas domineren nog altijd het primaire energieverbruik. De afgelopen decennia laten een duidelijke verschuiving zien richting hernieuwbare energie, maar fossiele brandstoffen vormen nog steeds het zwaartepunt. Dat maakt Europa gevoelig voor elke geopolitieke gebeurtenis die de energieprijzen hard raken. Na de breuk met Rusland werd dit pijnlijk zichtbaar. De afhankelijkheid van Russisch gas nam af, maar de structurele afhankelijkheid verdween niet. Deze verschoof naar LNG uit Qatar en naar leveringen uit de Verenigde Staten. Europa kocht hiermee flexibiliteit, maar tegen de prijs van nieuwe afhankelijkheden. Het systeem werd dus diverser, maar niet per definitie robuuster. In rustige tijden volstaat dat, maar in tijden van spanning worden de zwakke plekken zichtbaar. Energiezekerheid blijft daardoor nadrukkelijk op gespannen voet met de energietransitie. Hernieuwbare energie is de juiste richting, maar nog geen oplossing voor vandaag. De infrastructuur ontbreekt op cruciale plekken. Netwerken lopen vol. Olie en gas zijn daarom voorlopig nodig als back‑up en als input voor de industrie. Europa bevindt zich in een overgangsfase en zal een mate van energieafhankelijkheid moeten accepteren. Overheden hebben hierin een leidende rol, maar kunnen deze opgave niet alleen. Hier ligt een duidelijke rol voor institutionele beleggers. Europese infrastructuur vormt de schakel tussen de energietransitie en autonomie. Investeringen in hernieuwbare energie, netverzwaring en energieopslag versterken het energiesysteem en verkleinen de gevoeligheid voor externe schokken. Zonder stevige infrastructuur blijft Europa kwetsbaar en afhankelijk van geopolitieke toevalligheden. Voor institutionele beleggers is infrastructuur geen exotische beleggingscategorie. Het is een volwassen categorie met veelal gereguleerde kasstromen, lange looptijden en een duidelijke maatschappelijke functie. Natuurlijk zijn er risico’s. Politiek kan kantelen. Vergunningstrajecten lopen uit. Technologie ontwikkelt zich sneller dan gepland. Dat zijn risico’s die juist langetermijnbeleggers, zoals pensioenfondsen en verzekeraars, kunnen en moeten dragen. Infrastructuur is uiteindelijk geen morele keuze of marketingverhaal. Het is een strategische investering in stabiliteit. Europa blijft voorlopig afhankelijk van olie en gas, terwijl de energiemix verandert. Dat is de realiteit. De vraag is of Europa die tijd benut om structurele afhankelijkheden daadwerkelijk te verkleinen. Institutionele beleggers kunnen zich daarbij niet verschuilen achter het excuus dat zij geen speelbal willen zijn van de politiek of het geopolitieke speelveld. Zij opereren midden in dit speelveld en dragen verantwoordelijkheid voor de robuustheid van het systeem waarin hun rendementen tot stand moeten komen. Voor institutionele beleggers is het daarom geen politieke keuze, maar een kwestie van kapitaalallocatie. Energiezekerheid én de robuustheid van het eigen rendement begint daarmee bij infrastructuur.
In 'Verder volgens...' duiden de auteurs op persoonlijke titel financiële thema's.
Deze week geschreven door Ruben Kwast, Investment Strategist.
Wil je reageren op dit artikel? Mail ons >
Achmea Investment Management
Investment Strategy
Postadres Postbus 866, 3700 AW Zeist
Bezoekadres Handelsweg 2, 3707 NH Zeist