‘Het dak repareer je wanneer de zon schijnt.’ Europese politici moeten dit gezegde goed onthouden na de recente acties van Donald Trump. Veel huishoudens zullen hier ook aan hebben gedacht toen de dooi intrad en lekkages massaal zichtbaar werden na de koude, sneeuwrijke eerste dagen van dit jaar. Voor hen was reparatie te laat, voor Europa is het mogelijk nog net op tijd.

Wellicht dachten Europese politici al aan dit gezegde na de inval in Venezuela en de openlijke dreiging om Groenland in te nemen. Het kwam pas echt helder op het netvlies toen de president van de Verenigde Staten dreigde met nieuwe handelstarieven voor landen die troepen naar Groenland sturen. Landen die Amerika juist helpen strategische belangen te beschermen in het Arctisch gebied tegen China en Rusland. Landen die, op verzoek van de Verenigde Staten na 11 september 2001, schouder aan schouder vochten in Afghanistan. Deze landen ontdekken dat oude zekerheden niet meer zo zeker zijn.

Amerika kiest nadrukkelijk voor het eigen belang. Het is America First én America Only. Wie zoekt naar de nieuwe wereldorde hoeft niet verder te kijken. U en ik zitten er middenin. Machtsvertoon is terug. Niet verhuld, maar expliciet. Europa zal zich moeten aanpassen aan deze nieuwe wereldorde. Wie de taal van macht niet spreekt, wordt een speelbal van de macht.

Europa moet strategisch assertief optreden en op eigen benen kunnen staan in geopolitiek, defensie en economische weerbaarheid. Het kan zich niet langer verschuilen achter beleefdheid of diplomatieke vleierij. Dat vraagt om pijnlijke keuzes, voor Amerika én ook voor Europa. Ongemakkelijk, maar noodzakelijk.

Deze realiteit raakt niet alleen politici. Het raakt ook institutionele beleggers. Zij opereren niet in een vacuüm. In een wereld van toenemende geopolitieke spanningen en verschuivende bondgenootschappen is hun kapitaal hard nodig om de uitdagingen van morgen het hoofd te bieden. De vraag dringt zich dan ook op: wat doen zij vandaag voor de Europese toekomst?

Pensioenfondsen en verzekeraars moeten hierbij verder kijken dan traditionele maatstaven als standaarddeviatie en tracking error. Het vraagt reflectie op hoe het beleggingsbeleid bijdraagt aan een veerkrachtig Europa. Hoe ondersteunt haar kapitaal de industriële basis, infrastructuur en defensie die nodig zijn voor stabiliteit en veiligheid? Hoe draagt het bij aan een minder afhankelijk en beter voorbereid Europa?

Reflectie zonder actie is niet voldoende. Beleggen in Europese infrastructuur om energieonafhankelijk te worden is een concreet voorbeeld van actie die nu nodig is. Het is mogelijk nog niet te laat. Ondanks alle tumult draait de economie en functioneren financiële markten nog steeds. De zomermaanden liggen echter wel achter ons. Het is oktober, mogelijk al begin november. Hoog tijd om het dak van Europa te repareren.

Het Draghi-rapport schetst helder de route naar een weerbaar en autonomer Europa. De verantwoordelijkheid ligt in de eerste plaats bij politici, maar institutionele beleggers spelen hierin een sleutelrol. Zij moeten zichzelf de vraag stellen: hoe dragen wij bij aan onze toekomst? Of anders gezegd: hoe helpen wij het dak van Europa te repareren voordat de storm losbarst en reparatie geen optie meer is?