Opvallend

Oorlog laat centrale banken in ongewis

Gasprijs blijft stijgen

De Europese gasprijs blijft sterk verweven met de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten. Afgelopen week liep de gasprijs opnieuw scherp op. Israël voerde een aanval uit op South Pars, het grootste gasveld van Iran en cruciaal voor de Iraanse gasproductie. Iran beschouwde deze aanval als een verdere escalatie op de spanningsladder en kondigde vergeldingsmaatregelen aan. Als tegenreactie werd een grootschalige gasinstallatie in Qatar aangevallen. Hoewel de omvang van de schade en de duur van eventuele verstoringen aanvankelijk onduidelijk bleven, reageerden financiële markten onmiddellijk. De gasprijs steeg intra‑day met circa 30%. Later in de week viel de prijs deels terug, maar de beweging onderstreept hoe gevoelig de gasmarkt blijft voor geopolitieke schokken. Het Dutch TTF‑contract, de Europese gasbenchmark, handelt momenteel rond €59,20 per MWh. Dat is bijna 20% hoger op weekbasis en bijna een verdubbeling ten opzichte van het niveau van vóór het conflict. De piekhoogte van €339.20 per MWh van de energiecrisis in 2022 blijft vooralsnog buiten bereik.

Gasprijs blijft stijgen door oorlog

Bron: Bloomberg, Achmea IM

Beleidsrentes ECB en Fed gehandhaafd

Bron: Bloomberg, Achmea IM

Centrale banken in ongewis

Afgelopen week stond ook in het teken van centrale banken. Over de hele wereld kwamen centrale bankiers bijeen tegen de achtergrond van een onzeker inflatie‑ en groeipad, mede als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Zowel de Europese Centrale Bank (ECB) als de Federal Reserve (Fed) handhaafden de beleidsrente: 2% voor de ECB en 3,50%–3,75% voor de Fed. De ECB verhoogde haar inflatieverwachtingen van 1,9% naar 2,6%, terwijl de vooruitzichten voor de economische groei neerwaarts werden bijgesteld. Ook de Fed gaf aan dat de inflatie waarschijnlijk hoger zal uitvallen dan eerder voorzien. Waar financiële markten tot voor kort uitgingen van renteverlagingen op korte termijn, is die verwachting inmiddels verschoven. Beleggers houden nu rekening met de mogelijkheid van verdere renteverhogingen. Centrale banken willen voorkomen opnieuw te voorzichtig te opereren, zoals tijdens de inflatieschok van 2021–2022, toen beleidsreacties achteraf gezien te laat kwamen.

Volatiliteit in de lift

De VIX‑index, de belangrijkste graadmeter voor volatiliteit op de aandelenmarkten, liep afgelopen week opnieuw op. Dat weerspiegelt de toegenomen onzekerheid onder beleggers, als gevolg van geopolitieke spanningen en aanhoudende macro‑economische onzekerheid. Aandelenmarkten zijn de afgelopen weken duidelijk volatieler geworden, maar van brede systeemstress en paniek is geen sprake. Na het uitbreken van de oorlog piekte de VIX op een niveau van circa 30. In de weken daarna viel de index enigszins terug, wat erop wijst dat de eerste schrikreactie plaatsmaakte voor een meer afgewogen marktreactie. Het huidige niveau duidt vooral op verhoogde waakzaamheid. Aan het einde van de week daalde de S&P 500 met circa 1,5%, wat de toegenomen onzekerheid en volatiliteit verder onderstreepte.

Volatiliteit neemt toe na uitbreken conflict