De oorlog in Iran zal niemand zijn ontgaan. De analyses en (doem)scenario’s vliegen ons om de oren. Er wordt druk gespeculeerd over de legitimiteit van de aanval, de (on)mogelijkheid van regime change in Iran, de vraag of dit een korte oorlog wordt of de volgende Amerikaanse forever war, en over de rol van buurlanden als Saudi-Arabië. Voor beleggers valt alles echter terug te brengen tot één vraag: blijven olie en gas uit de Golfregio de wereldeconomie voeden, of moet de wereldeconomie cold turkey afkicken? De rest is voor de financiële markten eigenlijk ruis. Dit is geen revolutionair nieuw inzicht, maar een historisch patroon. Oorlogen in het Midden-Oosten hadden pas een grote marktimpact als de olie-export werd geraakt. Dat zagen we tijdens de Yom Kipoeroorlog van 1973, met de daaropvolgende olieboycot, en opnieuw tijdens de Eerste Golfoorlog in 1990-1991. In veel andere conflicten bleef de financiële impact daarentegen beperkt: van de Zesdaagse Oorlog tot de Amerikaanse invasie van Irak en de oorlogen in Gaza, Libanon en Syrië. Hoe erg de humanitaire impact ook was, op de financiële markten waren het non-events (zie ook ons artikel in het VBA-journaal). In dat opzicht zijn markten amoreel. Momenteel ligt de olie-export uit de Golfregio zo goed als stil en dat verklaart de huidige nervositeit op de markten. Er liggen honderden schepen voor anker en geen enkel schip waagt zich in de Straat van Hormuz. Niet omdat Iran de zeestraat in klassieke fysieke zin heeft afgesloten, al zijn er wel ten minste negen schepen daadwerkelijk aangevallen. De feitelijke blokkade ontstaat doordat reders, bemanningen en verzekeraars het risico niet meer willen of kunnen dragen. Zo zijn de verzekeringstarieven voor de olie- en gastankers door het dak gegaan. Inmiddels proberen Lloyd’s of London en de Amerikaanse overheid de verzekeringsmarkt weer te laten functioneren. Zo heeft Trump de U.S. International Development Finance Corporation opgedragen om politieke-risicoverzekeringen en garanties aan te bieden. Ook is er een herverzekering tot $20 miljard aangekondigd. Dit alles moet het vertrouwen herstellen en de scheepvaart weer op gang brengen. De vraag is alleen of dat voldoende is. Hoewel de Iraanse marine en luchtmacht grotendeels zijn uitgeschakeld, beschikt Teheran nog altijd over genoeg raketten en drones om schepen en energie-installaties te raken. Juist daarom wordt ook gesproken over escortes door de Amerikaanse marine. Bovendien zullen de Amerikaanse aanvallen op Iran onverminderd doorgaan om de resterende slagkracht van de Iraanse krijgsmacht uit te schakelen. De markten gaan er vooralsnog vanuit dat de Amerikanen daarin slagen en dat de verstoringen van korte duur zijn. Dit blijkt onder meer uit de futuresmarkten, waar de spotprijzen van olie en gas sterk stijgen terwijl de prijzen verder op de curve relatief stabiel blijven. Maar als dat optimisme misplaatst blijkt, verandert deze oorlog alsnog van geopolitieke ruis in een economisch systeemrisico. Want voor markten draait deze oorlog uiteindelijk niet om Teheran, maar om Hormuz.