Leopold Aschenbrenner. Deze naam zegt u waarschijnlijk weinig. Mij ook, tot afgelopen week.

Aschenbrenner is een Duits-Amerikaanse AI-onderzoeker, investeerder en tech-wonderkind. Hij ging al op zijn vijftiende naar Columbia University, studeerde af als beste van zijn jaar en trad daarna in dienst bij OpenAI. Kort na zijn vertrek daar publiceerde hij het manifest 'Situational Awareness', waarmee hij naam en faam maakte in Silicon Valley en op Wall Street. Sindsdien wordt hij de 'Nostradamus van AI' genoemd.

Gesterkt door de enorme media-aandacht richtte hij eind 2024 zijn eigen hedgefonds op: 'Situational Awareness', vernoemd naar het manifest. Beleggingservaring had hij nauwelijks. Een overtuigend verhaal des te meer.

Zijn boodschap was eenvoudig. AI verandert de wereld. Daarvoor zijn enorme hoeveelheden chips, datacenters, cloudcapaciteit en elektriciteit nodig. Situational Awareness belegde daarom fors in halfgeleiders, geheugenchips, energiebedrijven en andere leveranciers van de AI-infrastructuur. Het fonds nam daarnaast een miljardenbelang in het niet-beursgenoteerde Anthropic.

Deze strategie werkte de afgelopen twee jaar spectaculair goed. Tot deze maand. Dalende koersen van technologieaandelen brachten het sterk geconcentreerde fonds in problemen. Zeker omdat het fonds met geleend geld belegde. De combinatie van een geconcentreerde portefeuille en geleend geld, is een klassiek recept voor een margin call. En die kwam er, afgelopen week.

Het fonds moest voor miljarden dollars aan posities afbouwen. Die gedwongen verkopen vergrootten de neerwaartse druk op de koersen van technologieaandelen en de onrust op de wereldwijde aandelenmarkten. Uiteindelijk nam een ander hedgefonds, Citadel, een groot deel van de posities met korting over. Het vermogen van Situational Awareness daalde in juli van circa $45 miljard naar ongeveer $10 miljard.

Is dit reden voor paniek? Nee. De problemen van dit hedgefonds leiden niet tot een breder systeemrisico. Het verklaart wel de plotselinge verkoopdruk in technologieaandelen. En het is vooral een basisles in risicomanagement: de combinatie van geleend geld en geconcentreerde posities is vragen om problemen. Zelfs voor zieners als Nostradamus.

Om de zoveel jaar komt een dergelijk geval voorbij. Beleggers met ervaring of interesse in financiële geschiedenis zien de overeenkomsten. Herinnert u zich LTCM nog? Ook bij dat hedgefonds stonden briljante mensen aan het roer. Nobelprijswinnaars zelfs. Ook daar waren de modellen overtuigend en leek het risico beheersbaar. Lees de klassieker When Genius Failed deze zomer en u weet hoe dat afliep.

Aschenbrenner is pas 24, maar hij mag zich al in hetzelfde rijtje scharen als John Meriwether, de man achter LTCM.