Geen daden, maar woorden. Zo kan de recente top in Beijing tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping het beste worden omschreven. De belangrijkste uitkomst was dat beide landen een ‘constructive relationship of strategic stability’ zullen nastreven. Vrij vertaald: China en de Verenigde Staten erkennen hun structurele rivaliteit, maar willen voorkomen dat die escaleert. Het betekent echter ook dat er geen doorbraak is bereikt in de oplossing van de rivaliteit tussen beide grootmachten.

Dit was ook zichtbaar in de gepresenteerde resultaten. Of beter: in het gebrek daaraan.

Zo komt er geen oplossing voor het slepende handelsconflict. Er komen overlegstructuren over handel en investeringen en wat symbolische toezeggingen. China zegt toe meer Amerikaanse vliegtuigen en landbouwproducten te kopen. De Verenigde Staten bekijken opnieuw welke Chinese goederen in aanmerking komen voor tariefverlagingen. Maar geen normalisatie van de handelsrelatie en geen terugkeer naar de situatie van voor Liberation Day. Het is dus een soort ongemakkelijke wapenstilstand in de handelsoorlog.

Ook over Iran en Taiwan werden geen potten gebroken. Zowel de Verenigde Staten als China benadrukken het belang van vrije doorvaart door de Straat van Hormuz, maar China gaat niet actief helpen bij de oplossing van het conflict. Ook rond Taiwan is er geen echte toenadering. Het Amerikaanse beleid wordt niet gewijzigd. China wist Taiwan prominent op de agenda te krijgen en trok een duidelijke rode lijn: geen onafhankelijkheid.

Daarmee lijkt Xi de meeste punten te hebben gescoord. Hij kreeg Trump naar Beijing, zette Taiwan prominent op de agenda en kreeg de Chinese formulering van ‘strategic stability’ in het gezamenlijke vocabulaire.

Relevanter zijn de implicaties voor de rest van de wereld. De top bevestigt dat we in een wereld leven van bilaterale politiek tussen de grootmachten. Geen van beide landen lijkt serieus terug te willen keren naar de wereld van multilaterale regels en vrijhandel.

De Verenigde Staten en China bewegen daarmee naar een soort G2-relatie. Lekker overzichtelijk en onderhandelbaar. Over tarieven, investeringen, technologie, grondstoffen en geopolitieke dossiers wordt één op één met elkaar onderhandeld. De rest van de wereld mag toekijken. Ook als het over hen gaat. Vooral voor Taiwan is dat ronduit ongemakkelijk.

Maar het is ook slecht nieuws voor de EU en landen als Japan. Deze economische grootmachten zijn juist gebaat bij de multilaterale wereldorde. Ze missen echter de geopolitieke macht om een terugkeer naar die orde af te dwingen. En het is twijfelachtig of de Verenigde Staten na het tijdperk Trump de klok willen terugdraaien. Onder een Democratische president wordt de toon waarschijnlijk diplomatieker en vriendelijker. Maar de kans is groot dat het beleid niet wezenlijk verandert.

En daarmee dreigt de EU de grootste verliezer van de nieuwe wereldorde te worden. Mogelijk gaat Xi al dit najaar naar Washington voor het vervolg op deze top. Met andere woorden: wordt vervolgd… Voor beleggers was dat voorlopig goed genoeg. Maar de strategische strijd tussen China en de Verenigde Staten is nog lang niet voorbij.