“Watskeburt?” Deze vraag van De Jeugd van Tegenwoordig hield mij de afgelopen tijd bezig. En dan ging het niet over het rapliedje, maar over het verloop van de goudprijs. Het Midden-Oosten staat letterlijk in brand en de geopolitieke spanningen zijn hoog. Een ideale omgeving voor goud zou je denken. Maar wat lees ik op Bloomberg: “Gold has experienced a dramatic decline in March 2026, contradicting its traditional role as a safe-haven asset during periods of geopolitical turmoil.” In maart is de goudprijs met bijna 15% gedaald. Watskeburt?

Momenteel leg ik de laatste hand aan een onderzoek naar goud als beleggingscategorie. Een van de belangrijkste redenen om in goud te beleggen is juist de rol als veilige haven. Met de veilige‑haven‑eigenschap wordt bedoeld dat goud vaak een lage tot negatieve correlatie met risicovolle beleggingen vertoont in periodes van extreme stress en forse koersdalingen. Dus juist als aandelen onder druk staan, presteert goud goed. Een goed voorbeeld is de kredietcrisis. Aandelen daalden ruim 55% in de periode oktober 2007 tot en met februari 2009. De goudprijs steeg gedurende die periode met bijna 20%.

De veilige-haven-eigenschap werkt echter niet bij elke aandelendaling. Er zijn ook periodes waarin zowel aandelen als goud het slecht doen, zoals begin jaren tachtig van de vorige eeuw. De zogenaamde Volcker-recessie ging gepaard met een forse monetaire verkrapping waarbij zowel aandelen als goud geraakt werden. Maar de huidige Iran-oorlog is een situatie waarbij je zou verwachten dat goud wel als veilige haven fungeert. Er zijn waarschijnlijk drie redenen waarom dit nu niet het geval is.

Ten eerste is er de stijging van de rentes en de verwachte verkrapping van het monetaire beleid. Door de verwachte inflatieschok zijn rentes opgelopen en worden renteverhogingen van centrale banken ingeprijsd. Stijgende (reële) rentes zetten de goudprijs onder druk, omdat goud geen kasstromen genereert en de opportuniteitskosten stijgen.

Ten tweede is er de toegenomen behoefte aan liquiditeit die stijgt tijdens correcties op de financiële markten. Goud is liquide en had in januari en februari een sterke stijging achter de rug. Beleggingen die het hardst gestegen zijn, zijn ook het meest kwetsbaar tijdens correcties. Hetzelfde zien we terug bij de Zuid-Koreaanse aandelenmarkt die forse uitslagen liet zien en op één dag meer dan 12% verloor. Terwijl in de eerste twee maanden van het jaar een plus van 50% op de borden stond. En als de trend draait komen daar systematische beleggers, zoals trend following hedge funds, nog bij waardoor de neerwaartse druk op de goudprijs nog groter wordt.

Ten derde gaan er geruchten dat landen in het Midden-Oosten minder goud kopen of zelfs verkopen vanwege het gebrek aan olie- en gasinkomsten. Goud is tegenwoordig een belangrijke reserve-activa voor centrale banken en deze wordt aangesproken als dat nodig is. De Turkse centrale bank heeft sinds het uitbreken van de oorlog voor circa 60 ton aan goud verkocht om de Turkse lira te ondersteunen.

Is goud dan geen veilige haven meer? Die conclusie lijkt mij wat voorbarig. De daling van de goudprijs komt door de huidige specifieke omstandigheden, maar de fundamentele kenmerken zijn nog intact. Het betekent wel dat historische correlaties geen garantie voor de toekomst zijn. Juist daarom zijn we voorstander van brede diversificatie over meerdere beleggingen en het niet blindstaren op optimalisaties op basis van relaties uit het verleden.